Słowo chaos pochodzi od greckiego χαοσ, w mitologii i biblii oznaczał nicość, nieskończoną pustkę, która istniała przed pojawieniem się wszechrzeczy. Współczesna nauka natomiast definiuje chaos jako stan nieporządku i nieregularności. Deterministyczny natomiast dotyczy układów, które są zdeterminowane w czasie. Oznacza to, przy pewnych zadanych warunkach początkowych istnieje możliwość opisania przyszłych zachowań za pomocą równań lub układów równań matematycznych. Jednak nawet proste układy chaotyczne są w stanie nas zaskoczyć swoją nieprzewidywalnością. Polega ona na niestabilności rozwiązań przy zmianie wartości warunków początkowych. Przyjmując, że równanie opisze pewny proces w zależności od czasu, to można własność chaotyczności określić, jako sytuację, w której zmiana warunków początkowych o dowolnie małą wielkość wprowadza duże zmiany w rozwiązaniu dla czasów późniejszych.
Przykład chaosu deterministycznego:- iteracja równań kwadratowych, jak np. 1-wymiarowe odwzorowanie,
- 2-wymiarowe odwzorowanie Hénona,
- proste modele układów populacyjnych, jak np. układ drapieżnik,
- wahadło z wymuszeniem,
- niektóre autokatalityczne reakcje chemiczne,
- równania fenomenologiczne opisujące migotanie świetlówki.
W opracowaniach naukowych opisano również chaos kwantowy, w którym studiuje się układy niedeterministyczne rządzone prawami mechaniki kwantowej.
|