22 | 02 | 2012
Spinoza
"Nic w naturze nie jest przypadkowe. Rzeczy wydają się losowe tylko przez niepełność naszej wiedzy."
Chaos determinystyczny Drukuj Email
Słowo chaos pochodzi od greckiego χαοσ, w mitologii i biblii oznaczał nicość, nieskończoną pustkę, która istniała przed pojawieniem się wszechrzeczy. Współczesna nauka natomiast definiuje chaos jako stan nieporządku i nieregularności. Deterministyczny natomiast dotyczy układów, które są zdeterminowane w czasie. Oznacza to, przy pewnych zadanych warunkach początkowych istnieje możliwość opisania przyszłych zachowań za pomocą równań lub układów równań matematycznych. Jednak nawet proste układy chaotyczne są w stanie nas zaskoczyć swoją nieprzewidywalnością. Polega ona na niestabilności rozwiązań przy zmianie wartości warunków początkowych. Przyjmując, że równanie opisze pewny proces w zależności od czasu, to można własność chaotyczności określić, jako sytuację, w której zmiana warunków początkowych o dowolnie małą wielkość wprowadza duże zmiany w rozwiązaniu dla czasów późniejszych.

Przykład chaosu deterministycznego:

- iteracja równań kwadratowych, jak np. 1-wymiarowe odwzorowanie,

- 2-wymiarowe odwzorowanie Hénona,

- proste modele układów populacyjnych, jak np. układ drapieżnik,

- wahadło z wymuszeniem,

- niektóre autokatalityczne reakcje chemiczne,

- równania fenomenologiczne opisujące migotanie świetlówki.

W opracowaniach naukowych opisano również chaos kwantowy, w którym studiuje się układy niedeterministyczne rządzone prawami mechaniki kwantowej.